ขอบคุณ

—-

เรื่องที่อาจจะต้องระมัดระวังเสียหน่อย คือในส่วนของสารานุกรม-วิกิพีเดีย หรือบริการอื่น ๆ ในลักษณะเดียวกัน
ผมเห็นด้วยกับการใส่ข้อมูลให้รอบด้านนะ ไม่ว่าจะร้ายจะดี
ถ้าเห็นว่ามีเนื้อหาส่วนไหนที่ควรจะมีในเรื่องหนึ่ง ๆ ของสารานุกรม
แล้วใครก็ตาม เห็นว่ามันยังขาดอยู่ แล้วอยากจะใส่ ก็ควรจะใส่ได้เลย มันเปิดให้ทุกคนแก้ไขอยู่แล้ว

เนื้อหาที่จะอยู่ในสารานุกรมวิกิพีเดียได้นั้น มีทั้ง “ข้อเท็จจริง” และ “ความเห็น”

“ข้อเท็จจริง” (fact) ที่ว่านี้ หมายถึง ข้อเท็จจริงที่นำมาจากแหล่งข้อมูลที่พิสูจน์ยืนยันได้ (verifiable)

“ความเห็น” ที่ว่านี้ ไม่ใช่ความเห็นอะไรก็ได้ หากหมายถึง การวิเคราะห์ (analysis) และสังเคราะห์ (synthesis) บนพื้นฐานของแหล่งข้อมูลที่พิสูจน์ยืนยันได้ (source-based research) ผมไม่สามารถนำความเห็นอะไรของใครก็ตามเกี่ยวกับเรื่องหนึ่ง ๆ ลงไปในสารานุกรมได้ แต่ถ้าความเห็นนั้นได้รับการเสนอในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ผมก็อาจจะนำความเห็นนั้นใส่ลงในสารานุกรมได้

ทั้งหมดนี้เป็นไปตามหลักการเกี่ยวกับเนื้อหาข้อใหญ่ ๆ ของวิกิพีเดีย ในข้อแรกคือ “งดงานค้นคว้าปฐมภูมิ” (no original research)
http://th.wikipedia.org/wiki/WP:NOR
http://en.wikipedia.org/wiki/WP:NOR

ส่วนอีกสองข้อคือ “มีมุมมองที่เป็นกลาง” (neutral point of view) และ “พิสูจน์ยืนยันได้” (verifiability)

หลักมุมมองที่เป็นกลางนี้ หมายถึงการนำเสนอมุมมองต่าง ๆ (ที่อาจจะขัดแย้งกัน) เกี่ยวกับหัวข้อหนึ่ง ๆ อย่างเสมอภาค และไม่เสนอมุมมองใด ๆ ในลักษณะตัดสินว่าเป็น “ความจริงหนึ่งเดียว” (the truth — ซึ่งเป็นคนละอย่างกับ fact/ข้อเท็จจริง) หรือเสนอว่ามุมมองที่นิยมแพร่หลายที่สุดหรือมุมมองที่อยู่กลาง ๆ ในบรรดามุมมองที่หลากหลายนั้น เป็นมุมมองที่ถูกต้อง และแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับมุมมองอื่น ๆ
http://th.wikipedia.org/wiki/WP:NPOV
http://en.wikipedia.org/wiki/WP:NPOV

ส่วนเรื่องการพิสูจน์ยืนยันได้นี้ ผมขออนุญาตยกตัวนโยบายของวิกิพีเดียมาเลย จาก
http://en.wikipedia.org/wiki/WP:V
“The threshold for inclusion in Wikipedia is verifiability, not truth — that is, whether readers are able to check that material added to Wikipedia has already been published by a reliable source, not whether we think it is true.”

หรือในภาษาไทย จาก http://th.wikipedia.org/wiki/WP:V
“เกณฑ์พิจารณาว่าสิ่งใดจะอยู่ในวิกิพีเดียได้นั้นคือ ต้องสามารถพิสูจน์ยืนยันได้ – ไม่ใช่ว่าต้องเป็นจริง คำว่า ‘พิสูจน์ยืนยันได้’ ในที่นี้หมายถึง ผู้อ่านสามารถที่จะตรวจสอบว่า สาระใด ๆ ที่เพิ่มเข้ามาในวิกิพีเดียนั้น ได้เคยเผยแพร่ในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือมาก่อน”

ใจความก็คือ (การที่เราเชื่อว่า)มันเป็นความจริงหรือไม่นั้น ไม่ใช่เกณฑ์ในการพิจารณาว่าจะใส่เข้าไปในสารานุกรมหรือไม่ (ไม่เช่นนั้น ผีสางนางไม้ คติความเชื่อต่าง ๆ ก็อาจจะไม่มีที่ทางอยู่ในสารานุกรม ทั้ง ๆ ที่ไม่ว่าความเชื่อเหล่านั้นจะจริงหรือไม่ก็ตาม มันก็มีผลโยงใยกับชีวิตและวัฒนธรรมของคนจำนวนมาก)

หน้าที่ของสารานุกรมจึงเพียงเสนอ ข้อเท็จจริง (ซึ่งรวมถึงข้อเท็จจริงที่กลุ่มคนต่าง ๆ มีความเชื่อต่าง ๆ ด้วย) และความเห็น จากมุมมองต่าง ๆ อย่างเสมอภาค – พร้อม ๆ กับแสดงแหล่งที่มาของสิ่งที่เสนอแต่ละชิ้น เพื่อให้ผู้อ่านสามารถเข้าถึงแหล่งที่มาเหล่านั้นและมีความเห็นเป็นของตัวเองได้

โดยเนื้อหาต่าง ๆ ที่จะใส่เพิ่ม นอกจากจะควรสัมพันธ์ข้องเกี่ยวกับบทความ คือไม่นอกเรื่องและมี contribution กับบทความแล้ว ก็ควรจะระมัดระวังให้เป็นไปตามหลักสามข้อใหญ่นี้ด้วยครับ ตามนโยบายของสารานุกรมวิกิพีเดีย

ซึ่งเท่าที่อ่านความเห็นต่าง ๆ มา คิดว่าทุกคนก็เข้าใจในภาพรวมอยู่แล้วครับ
เพียงแต่รายละเอียดอาจจะคลาดเคลื่อนบ้าง ก็ขอแชร์ไว้ตรงนี้

—-

โดยสรุปก็คือ ในกรณีของความเห็นต่อเนื้อหาในสารานุกรม

ผม*ไม่เห็นด้วย*กับความเห็นในลักษณะ “ทำไมถึง*มี*เรื่องไม่ดี”
ด้วยเหตุว่ามันเป็นสารานุกรม เราคงจะใส่เฉพาะเรื่องที่เราชอบใจไม่ได้
(ยังไม่ต้องพูดถึงว่า ‘ไม่ดี’ ของเรากับ ‘ไม่ดี’ ของคนอื่น ๆ นั้นจะตรงกันไหม)

และผม*เห็นด้วย*กับความเห็นในลักษณะ “ทำไมถึง*มีแต่*เรื่องไม่ดี”
วิกิพีเดียเปิดให้ทุกคนใส่เรื่อง ‘ดี ๆ’ เข้าไปได้ครับ
เอาไปอยู่ด้วยกัน ทั้งที่เห็นว่า ‘ดี’ และ ‘ไม่ดี’
ขอเพียงในการเขียนและการใช้ภาษาไม่แสดงการตัดสิน ดี/ไม่ดี ถูก/ผิด ก็พอครับ

อ่านที่คุยๆ กันแล้วก็ยังงงๆ ไม่ค่อยเห็นภาพเท่าไร
ถ้าได้ดูคลิปเสวนาในวันนั้น เผื่อจะได้เข้าใจ “ระหว่างบรรทัด” ของสิ่งที่กำลังคุยกันอยู่

ที่คนไทยไม่แก้วิกิ อาจเริ่มมาจากวิกิไทย

แก้ไม่ได้ เป็นเว็บมีเจ้าของ! (ชวนเขาตีอีกแล้ว)

ของไทยแก้ไม่ได้ ของฝรั่งก็อย่าไปเจ๋อเลย

ห้องแรกชื่อว่า “ชาวITไทยช่วยกู้วิกฤติชาติได้อย่างไร” พูดโดย น้อง”ดอน”
แต่เริ่มโดยการเกริ่นก่อนว่าดอนได้มีโอกาสร่วมพูดคุยกับทาง TNOC เมื่อวาน(วันที่23May2009)
และเห็นว่าสิ่งที่ดอนพบมันเกี่ยวข้องกับงานที่ทาง TNOC ตั้งธงมา จึงเชิญทาง TNOC (โดยคุณ pawoot)
ขึ้นมาพูดเกริ่นก่อนว่าความเป็นมาความตั้งใจของ TNOC คืออะไรประมาณห้านาที ก่อนส่งเวทีคืนแก่ดอนแล้วจึงเริ่มเข้าประเด็นว่าดอนไปพบอะไรใน Wiki
โดยผมได้พูดในห้องเสริมด้วยว่า

“ไอ้เรื่องการแก้ไขWikiต่างๆหมายความว่า ทางวิทยากร หรือดอนเนี่ย
ต้องการเรียกร้องให้แต่ละท่านที่เข้ามาฟัง ได้ทำตัวเป็นสื่อ นำเสนอข้อมูลจากมุมของท่านให้โลกรู้
แต่ในการจะเป็นสื่อเนี่ย สิ่งที่เป็นพื้นฐาน เป็น base และเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ก็คือ
“การตรวจสอบข้อมูล” คุณต้องกลับไปดูเองว่าจริงมั้ยที่น้ำหนักในwiki เกี่ยวกับเรื่องที่ไม่ดีมันมากเกินไป
คุณต้องไปดูด้วยตาตนเอง ไอ้เรื่องพอ search คำว่า “Thai Police” จะเจอ article ตำรวจท่องเที่ยวเมาเหล้ายิงนักท่องเที่ยวโดยไม่ค่อยมีเรื่องดีๆเลย”

(ผมค่อนข้างระมัดระวังในการพูดเสมอ จึงจำคำพูดตัวเองได้ละเอียดพอควร)

และเมื่อตอนใกล้จบ session นั้นๆ ก็มีพบว่าทาง Wikithai ได้เข้ามาร่วมฟังด้วย และอยากแชร์เรื่องหลักการ และแนวทางของ Wiki ให้ฟังเพื่อแลกเปลี่ยนกันต่อไปแต่เวลาหมด จึงได้โยกไปต่อ
ในช่วง5.30 โดยเปลี่ยนแนวทางเป็น discussion แทน (ผมเป็นคนเขียนป้ายใหม่ไปแปะเพิ่มเอง)

แต่เมื่อมาถึงช่วงที่สองก็พบว่าทาง Wiki ไทยได้กลับไปแล้วหรือไปฟังเรื่องอื่นอยู่ก็ไม่ทราบ
แต่ก็มีท่านผู้เข้าร่วมฟังท่านหนึ่งที่กรุณาให้ twitter ของคนจากทาง Wikithai เผื่อไว้ติดต่อสอบถามกันต่อไป เลยกลายเป็นห้องพูดคุยความคิดเห็นหลังจากได้ฟังเรื่องที่ดอนไปพบมานั่นเอง

เมื่อได้ฟังที่ดอนแล่าแล้วเราก็เกิดความสงสัย ใครเป็นคนเขียนหว่า? ,ทำไมเรื่องไม่ดีมันเยอะจัง? ,มีคนโจมตีประเทศเรารึเปล่า? บลาๆ
แต่ประเด็นคือ ผมเองก็เห็นด้วยว่าถ้าเราไปแก้ให้มีแต่เรื่องดีๆๆๆๆๆ มันคงเป็นการ “โกหกช่วยชาติ”
และมันก็คงเหมือนที่เป็นอยู่ คือคนต่างชาติมาเปิด Wiki แล้วเห็นแต่เรื่องดีๆๆๆ เค้าก็คงคิดกลับกัน
ใครเขียนหว่า? สงสัยมันโปรโมทกันเองแน่เลย และความน่าเชื่อถือของพจนานุกรมเสรีก็คงจะหมดไปซะ
อย่างนั้น…

จึงได้ย้ำในห้องว่ามันคือการที่ทุกคนต้องทำตัวเป็นสื่อ เรื่องของข่าวมันไม่ใครสามารถ เป็นกลาง
มาชี้ใครผิดถูกได้ เพราะเรื่องทุกเรื่องแต่ละคนก็ต้องพูดบน “จุดยืน” ของตัวเอง
เช่น นักกฏหมาย ก็คงมองเรื่องความถูกผิดจากตัวบทกฏหมาย ถึงคุณจะทำให้ใครเดือดร้อน แต่ถ้าไม่ผิดกฏหมาย ใครจะมากล่าวร้ายคุณไม่ได้ แล้วถ้าไปถามพระล่ะ ต่อให้ไม่ผิดกฏหมายแต่ผิดต่อใจของตัวก็คือบาป บลาๆๆๆ

ดังนั้นการแก้Wiki ก็จะเป็นไปตามกฏการคัดสรรทางธรรมชาติ คนนึงแก้ไป อีกคนแก้กลับ ไปๆมาซักระยะมันจะลู่เข้าไปถึงจุดที่สมดุล ที่คนทั้งสองข้างสามารถยอมรับ content เดียวกันนี้ได้
(ทั้งสองข้างในประเทศ หรือสองข้างในโลกคือ ข้างในไทยและ ข้างนอกไทย หรืออาจเป็นหลายข้างแทนสองข้างด้วยซ้ำ)

ปัญหาที่หยิบเรื่องนี้ขึ้นมาพูดเพราะอยากชี้ให้เห็นคือ
“คนไทยไม่รู้ว่าในWiki พูดถึงประเทศไทยอย่างไร” ต่างหากครับ

ส่วนใครอยากแก้ให้เป็นอย่างไร เห็นว่าส่วนไหนไม่จริง ก็หาหลักฐานไปอ้างอิงกัน ส่วนไหนอยากเพิ่มก็เพิ่มไป ส่วนไหนคิดว่าร้ายไปคุณลบออก คนที่คิดไม่เหมือนกัน เค้าเห็นว่าเป็นเรื่องจริงและควรเตือนนักท่องเที่ยวให้ระวัง ไม่งั้นยิ่งเกิดคดีภายหลัง ประเทศก็ยิ่งเสื่อมเสียมากกว่า เค้าก็มีสิทธิมาแก้กลับ
พอมัน on process สุดท้ายผมเชื่อว่ามันจะไปสู่จุดที่เป็นไปตามนิยามของการเป็น “พจนานุกรมเสรี” ครับ ^ ^

หากมีข้อสงสัยสอบถามเพิ่มได้ครับ @WI_brotherpooh

แต่ campaign ในส่วนที่พี่ชี้แจงใน comment นั้นผมโอเคนะครับ การสร้างเนื้อหาด้านบวกเพื่อโปรโมทอย่างสร้างสรรค์ ถ้าไม่ทำกันจนกลายเป็น spam ไป ก็น่าสนับสนุนครับ